Signalen van Hoop: een artikel over 'Kerk en Toetreder'

Kerken die een combinatie van visie en missionaire activiteiten hebben krijgen 10 keer zoveel toetreders als kerken zonder visie en zonder instap-activiteiten.

Signalen van Hoop: een artikel over 'Kerk en Toetreder'Zijn we nog wel vissers van mensen of zijn we steeds meer aquariumhouders geworden vroeg een evangelist zich een paar jaar geleden af. Doe je als gemeente met je missionaire opdracht écht wat in de praktijk? Alleen al het echt en grondig doordenken over die vraag, jezelf daarbij spiegelend aan de Bijbel, brengt een proces van bewustwording op gang. Vaak word je als gemeente ook meer missionair. En dat zet aan tot gerichte activiteiten...

Samenvatting
Er blijken een paar eigenschappen te zijn die missionaire, gezonde kerken kenmerken. En in de praktijk blijken deze kerken ook meer nieuwe gelovigen en nieuwe gemeenteleden te mogen verwelkomen.
Zijn het eigenschappen die je als kerk zelf ook kunt leren, kunt ontwikkelen? Meestal wel, blijkt!
Het gaat om visie hebben en missionaire catechese organiseren.
Heb oog voor mensen die niet bij je gemeente horen! Voor mensen die verloren dreigen te gaan. Dát zijn de mensen om wie het gaat...

Nederlandse cijfers over toetreding
In 2006 is er onderzoek gedaan naar toetreding in drie Nederlandse kerkgenootschappen (CGK, GKV en PKN) door Aart Jan Dingemanse (Leuven 2007). Dingemanse keek in de kerkelijke handboekjes van de afgelopen 10 jaren.

In totaal zijn in deze drie kerkgenootschappen (met ongeveer 2500 kerken) de afgelopen tien jaar gemiddeld 553 volwassenen per jaar gedoopt, of deden mensen, na toetreding, belijdenis. Een heel klein aantal!

Het aantal toetreders in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt is klein.
In 270 kerken worden gemiddeld 72 mensen per jaar lid door belijdenis af te leggen, zeggen de cijfers uit de handboekjes van 1995 tot 2005. Je kunt het ook anders zeggen: in een ‘gemiddelde gemeente’ komt het maar één keer per 15 jaar voor dat iemand die vroeger ongelovig was, toetreedt.
- Per 1111 belijdende leden treedt 1 persoon toe door het doen van belijdenis (per jaar).
- Per 4545 belijdende leden één toetreder door volwassendoop (per jaar).
Treurig stemmende cijfers - helemaal als je er de aantallen uittreders naast zou zetten.

Zijn er hoopgevender signalen in Nederland?
De laatste jaren zijn in een aantal vrijgemaakte gemeenten in de provincie Groningen veel missionaire activiteiten opgestart.
27 gemeenten vulden een vragenlijst in. De vragen gingen over visie, missionaire activiteiten en mensen die kerklid werden door doop of belijdenis doen.

Eerst iets over de cijfers van toetreding.
In een aantal van deze kerken zijn samen 15 mensen toegetreden: 9 mensen werden lid door belijdenis af te leggen en 6 zijn er als volwassene gedoopt.  Anders gezegd: In deze kerken trad per 554 belijdende leden 1 persoon toe door het doen van belijdenis en per 1386 belijdende leden één toetreder door volwassendoop. Dit zijn verrassende uitkomsten!

Wat is er zo bijzonder aan kerken waar meer mensen toetreden?
Ik had gevraagd naar drie factoren: Hebben kerken een visie? Zijn er missionaire activiteiten (alpha, emmaus e.d.)? En zijn er nieuwe leden?  En de vraag is dan: zijn er patronen te herkennen?

  • In die 27 kerken blijkt er soms een visie te zijn.
  • Er zijn in veel gemeenten zoekersgroepen: er zijn 35 groepen opgestart - er deden 89 buitenkerkelijke mensen mee.
Wat valt op? Iets wat hel erg voor de hand ligt, eigenlijk
  • Kerken die groepen hebben voor zoekers, (missionaire catechese groepen) kennen bijna allemaal groei!
  • Die missionaire groepen lijken het meest ‘effect’ te hebben als de gemeente (kerkenraad) zelf ook een plan (visie) heeft.
In de gemeenten zónder missionaire activiteiten zeggen de kerken zelf (die alles invulden) dat relaties tussen christenen en niet-christenen (vriendschappen en partners) de reden van toetreden was.

Conclusie
Kerken groeien wanneer ze gerichte missionaire activiteiten hebben.
Dus: Wanneer kerken actief werk maken van catechese aan niet-leden en niet-gelovigen blijken er heel vaak toetreders te komen.

Wat heb je er als kerk voor nodig?
  • Train gemeenteleden voor dit werk. Het vergroot de eigen vaardigheden en verlaagt de angst om dit werk op te pakken.
  • Zorg dat je als kerk én activiteiten én visie hebt. Dus kerkenraad en evangelisatiecommissie: ontwikkel een gerichte en duidelijke visie, ook als je al actief bent.
  • Zoekerscursussen kun je prima ondersteunen met andere extern gerichte activiteiten. Vrienden- en laagdrempelige diensten, miniwijken die open staan voor aspirant-kerkleden. En ook drempelverlagende activiteiten in het kerkgebouw. (bloedbank, vogelshow).
Er is nog veel te doen in Nederland. Veel kerken hebben geen duidelijke missionaire visie, het zijn vaak eilanden in de eigen wijk, het dorp of de stad. Nog veel belangrijker is het om gericht en actief mensen te begeleiden in hun zoektocht naar God. Het opzetten van missionaire cursussen (als Alpha en Emmaüs) en mensen daarvoor uitnodigen en hen daarbij coachen blijkt erg zinvol.

Afsluitend
Cijfers geven een horizontaal beeld, terwijl er ook een heel duidelijke verticale dimensie aan dit alles is verbonden.
Want we spreken over Gods kerk, over Gods werk, over Gods missie. Hij geeft de wasdom, de oogst.
Maar dit artikel gaat met name over ons zaaien, ons verzorgen en bemesten.
En daarin speelt ook ons bidden* een belangrijke rol.

Verwacht grote dingen van God en doe grote dingen voor hem!


Jurrien Robbe,
Missionair consulent


*Denk ook aan de landelijke voorbededag voor evangelisatiewerk


---


Ondersteuning of advies nodig?
Als deputaatschap van de GKv heeft Centrum dienstverlening gereformeerde kerken de missie gemeenten en kader (kerkenraden, ec’s) te ondersteunen, te stimuleren en toe te rusten.
. 

Centrum dienstverlening ondersteunt door Wilt u meer weten? Neem contact met ons op!

terug